piątek, 6 listopada 2026

Od Hauswaldów i Hausnerów do Philipsów.


 


 

Szukasz swoich przodków z dawnej Galicji (szczególnie z rejonu Stanisławowa, Brodów i okolic)? Interesujesz się genealogią rodzin o korzeniach niemieckich (Galiziendeutsche), historią ewangelickiego gimnazjum w Stanisławowie oraz losem rodzin wplecionych w wielką historię XIX i XX wieku?

Z wielką radością ogłaszam premierę mojej najnowszej książki: „Galicja zapisana w losach rodzin. Od Hauswaldów i Hausnerów do Philipsów. Opracowanie historyczno-genealogiczne” (Wydanie 2026). Ta publikacja to owoc wieloletnich poszukiwań archiwalnych, w których historia prowincji habsburskiej zyskuje głęboki, ludzki wymiar.

Książka jest już oficjalnie zarejestrowana w serwisie Lubimyczytać.pl. Można ją bezpiecznie nabyć na platformie Allegro Lokalnie lub kontaktując się ze mną bezpośrednio drogą mailową.

Indeks nazwisk i rodzin objętych badaniem (Namensverzeichnis):

  • B: Bar, Benkő, Bieber, Bojcun, Brandt
  • C: Chudio, Clark, Czajkowski, Czerny
  • D: Darkiewicz, Daum, Dech, Dąbrowski
  • E: Ehlich, Engelhardt-Kyffhäuser, Eppler, Ernst
  • F: Fichtel, Fiebrandt, Fink, Fischer, Folger, Fries, Fuhr
  • G: Gerlach, Gerlipp / Gerlieb, Göres (Göhres), Górska, Górski, Grocholski
  • H: Harlfinger, Heinz, Heydrich, Himmler, Hobler (Annina, Birk, Ernst, Hartmut, Insa, Jaline, Lara, Norfried, Ronja, Wanda Marie, Wanda Olga), Horwitz, Hrycak
  • J: Jaki, Jakisch, Jonas, Józef II (Cesarz)
  • K: Karasek, Karol I (Cesarz), Kisielewski, Kitsch, Krasky, Kurtz, Kurz, Kaufmann
  • L: Lempp, Loppe, Lorenz, Lang, Langner
  • M: Majger, Mak, Maria Teresa (Cesarzowa), Menner (Reinhold), Möhner (Gustav Ludwig, Johannes, Ludwig, Reinhold), Mohr, Müller (Erich, Johann), Myśliński
  • P: Papp, Pilipps, Philipps / Philips (Alfred, August, Eleonore Malwine, Emilie, Ernst, Ernst Ludwik, Friedrich Wilhelm, Georg, Helene, Helga Eleonore, Johann, Johann Alfred, Johann Nicholas, Józefa, Klara, Klara Hermine, Konrad, Nikolaus, Andrzej, Franciszek), Popowicz, Potocki, Prokowicz
  • R: Riedel (Hermine, Moritz, Wanda Olga), Rössler, Rożek, Rybczyn
  • S / Ś: Saładaj, Sauer, Schaedel, Schäfer, Schatner-Fink (Finkowa), Schick, Schmalenberg, Schönfeld, Schweitzer, Sielecki, Spuziak, Staats, Steckbauer, Steininger, Stipal, Strohal (Hans, Philipp, Wanda Marie, Wanda Olga), Sługocki, Śmiłowska
  • V: Vocht, Violland
  • W: Walker, Weidauer, Weißberg-Kormann, Wendel, Wójtekówna, Wronowski
  • Z: Zając, Zöckler (Christopher, Leni, Lillie, Martha, Martin, Theodor), Zorn

📖 DARMOWY FRAGMENT / BEZPŁATNY PODGLĄD

Zapraszam do lektury pierwszych stron nowej publikacji:

Wstęp

W swoich książkach zajmuję się losami Galiziendeutschen – Niemców galicyjskich, przywracając ich pamięć potomnym, którzy często niewiele już wiedzą o kraju, w którym żyli ich przodkowie, o jego historii, kulturze i dawnym, wielonarodowym społeczeństwie. Galicja, istniejąca dziś przede wszystkim w pamięci historycznej, rodzinnych opowieściach i archiwalnych dokumentach, staje się dla wielu z nich niemal mityczną krainą. Krainą, którą można jeszcze odkrywać, odtwarzając drogi ludzi, których życie związało się z nią na pokolenia.

Opisałem już historię mojej rodziny Philipsów, a także dzieje Langnerów i Epplerów, pastorów z Ugartsthal – niemieckiej wioski-kolonii założonej przez moich przodków, którzy przybyli do Galicji z Lotaryngii. Zajmowałem się również losami Adama Lisztwana, Johanna Georga Kaufmanna, Theodora Zöcklera i założonych przez niego instytucji w Stanisławowie, a także wielu innych ludzi, których biografie pozwalają spojrzeć na przeszłość regionu z nieco innej perspektywy. Nie interesuje mnie bowiem wyłącznie samo odtworzenie genealogicznych powiązań, ustalenie dat urodzin i zgonów czy sporządzenie kolejnego drzewa rodzinnego. Staram się przede wszystkim przywrócić ludziom ich historię, pokazać ich codzienne życie, pracę, ambicje, wybory i dokonania, a także trudności, z którymi musieli się mierzyć.

Losy tych rodzin rozgrywały się na tle historii, która nieustannie zmieniała granice państw, przynależność polityczną ziem i warunki życia ich mieszkańców. Niemieccy osadnicy przybywali na tereny należące niegdyś do Rzeczypospolitej, które w 1772 roku, w wyniku pierwszego rozbioru Polski, znalazły się pod panowaniem Habsburgów i stały się częścią monarchii austriackiej. Przez kolejne dziesięciolecia Galicja pozostawała prowincją wielonarodowego imperium, w którym obok siebie żyli Polacy, Rusini, Żydzi, Niemcy i przedstawiciele innych społeczności.

1. Nasza Galicja

Galicja (ang. Galicia, niem. Galizien) była niegdyś krajem koronnym monarchii Habsburgów, a następnie monarchii austro-węgierskiej. Jej dawne terytorium jest obecnie podzielone między południową Polskę a zachodnią Ukrainę. Prowincja rozciągała się od rzeki Białej na zachodzie, po Zbrucz na wschodzie. W okresie największego zasięgu Galicja obejmowała około 78 000 km².

Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku władze w Wiedniu dążyły do włączenia nowej prowincji w struktury administracyjne i gospodarcze monarchii. Jednym z instrumentów tej polityki było zachęcanie urzędników, rzemieślników, kupców i przedsiębiorców z niemieckojęzycznych krajów do osiedlania się w Galicji. Nie wszyscy przybysze osiedlali się w koloniach rolniczych. Wielu wybierało miasteczka i miasta, gdzie mogli wykorzystać swoje doświadczenie zawodowe, znajomość rachunkowości i języków obcych.

2. Galicja – kraj wielu narodów

Dzieje Hauswaldów i Hausnerów pokazują dwa różne, ale uzupełniające się wymiary tego doświadczenia. Hauswaldowie należeli do niemieckiej społeczności ewangelickiej Brodów, a w kolejnych pokoleniach przeszli drogę od rzemiosła przez pracę handlową i bankowość do świata nauki. Hausnerowie zbudowali natomiast przedsiębiorstwo handlowo-bankierskie, którego działalność rozciągała się od Brodów po Lwów i główne ośrodki Europy Środkowej oraz Wschodniej.

Punktem wyjścia do badań nad Hausnerami stał się pozornie drobny zapis dotyczący innej rodziny: Johann Hauswald występuje w materiałach jako Handlungsbuchhalter bei Karl Hausner, czyli księgowy handlowy zatrudniony u Karla Hausnera. Zapis ten doprowadził do pytań o pracodawcę, jego ojca Johanna, dom handlowo-bankierski Hausner & Violland, a w dalszej kolejności o lwowską kamienicę, portrety, pomniki nagrobne i rozległe powiązania rodzinne. Tak często przebiega badanie genealogiczne: jedno nazwisko otwiera drogę do historii całego środowiska.


Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdzić pełny indeks lub zakupić monografię?
Książka jest dostępna bezpośrednio na aukcji: Kup teraz na Allegro Lokalnie lub poprzez kontakt e-mail.

Galician Germans (Galiziendeutsche) – Surname Index for Genealogy Research (Namensverzeichnis)

Are you searching for your ancestors from Are you searching for your ancestors from Galicia (especially from the Stanislau / Stanisławów region)? Are you researching the genealogy of Galician German families (Galiziendeutsche), the history of the Evangelical Gymnasium in Stanislau, or the wartime resettlement during the "Heim ins Reich" action (1939–1944)?

In my new historical and genealogical monograph, "Heim ins Reich – Das Schicksal der Deutschen aus Galizien im Zweiten Weltkrieg" (written in German), I have published a comprehensive surname index and archival source references based on official wartime documents, including the EWZ (Einwandererzentralstelle) records.

Below is the complete alphabetical surname index (Namensverzeichnis) featured in the book. If your family name appears on this list, this publication can provide valuable insights into their wartime fates, resettlement tracks, and transit camps (such as Lager Pabianice or Lager Pirna-Sonnenstein).

Galician German Surname Index / Namensverzeichnis:

  • B: Bar, Benkő, Bieber, Bojcun, Brandt
  • C: Chudio, Clark, Czajkowski, Czerny
  • D: Darkiewicz, Daum, Dech
  • E: Ehlich, Engelhardt-Kyffhäuser, Eppler, Ernst
  • F: Fichtel, Fiebrandt, Fink, Fischer, Folger, Fries, Fuhr
  • G: Gerlach, Gerlipp / Gerlieb, Göres (Göhres), Górska, Górski
  • H: Harlfinger, Heinz, Heydrich, Himmler, Hobler (Annina, Birk, Ernst, Hartmut, Insa, Jaline, Lara, Norfried, Ronja, Wanda Marie, Wanda Olga), Horwitz, Hrycak
  • J: Jaki, Jakisch, Jonas, Joseph II (Kaiser)
  • K: Karasek, Karl I (Kaiser), Kisielewski, Kitsch, Krasky, Kurtz, Kurz
  • L: Lempp, Loppe, Lorenz
  • M: Majger, Mak, Maria Theresia (Kaiserin), Menner (Reinhold), Möhner (Gustav Ludwig, Johannes, Ludwig, Reinhold), Mohr, Müller (Erich, Johann)
  • P: Papp, Pilipps, Philipps (Alfred, August, Eleonore Malwine, Emilie, Ernst, Ernst Ludwik, Friedrich Wilhelm, Georg, Helene, Helga Eleonore, Johann, Johann Alfred, Johann Nicholas, Józefa, Klara, Klara Hermine, Konrad, Nikolaus, Andrzej, Franciszek), Popowicz, Potocki, Prokowicz
  • R: Riedel (Hermine, Moritz, Wanda Olga), Rössler, Rożek, Rybczyn
  • S: Saładaj, Sauer, Schaedel, Schäfer, Schatner-Fink (Finkowa), Schick, Schmalenberg, Schönfeld, Schweitzer, Sielecki, Spuziak, Staats, Steckbauer, Steininger, Stipal, Strohal (Hans, Philipp, Wanda Marie, Wanda Olga), Śmiłowska
  • V: Vocht
  • W: Walker, Weidauer, Weißberg-Kormann, Wendel, Wójtekówna
  • Z: Zając, Zöckler (Christopher, Leni, Lillie, Martha, Martin, Theodor), Zorn

About the Book (Table of Contents / Inhaltsverzeichnis):

The book deeply documents the tragic fate of the Galician Germans during World War II. Key chapters include the history of the German Evangelical Gymnasium in Stanislau, the family history and resettlement of the Philipps and Riedel families, detailed insights into the Nazi resettlement machinery (EWZ files), and life inside the resettlement camps (Lager Pabianice, Lager Pirna-Sonnenstein).

The book is an essential tool for family historians and professional genealogists tracking German migration from the Habsburg Empire through Galicia to the Warthegau region.

How to purchase or find more information:

The book is available for purchase directly on  eBay or by contacting the author. You can also view the official book profile, details, and reader community reviews on the Polish literary platform Lubimyczytać.pl.

If you have spotted your family name on the list or have any questions regarding specific families or colonies in Galicia, feel free to leave a comment below. Let's connect and share our genealogical findings!

Od Hauswaldów i Hausnerów do Philipsów.

    Szukasz swoich przodków z dawnej Galicji (szczególnie z rejonu Stanisławowa, Brodów i okolic)? Interesujesz się genealogią rodzin o korz...